Amsterdamse brug vernoemd naar opperrabbijn Just

Just kl 060504

JustbrugIn Amsterdam is aan een brug de naam gegeven van opperrabbijn Just. Rav Just was gedurende 47 jaar in Nederland werkzaam. Hij overleed op 101-jarige leeftijd en werd te Jeruzalem begraven. Het bord op de brug in de Van Nijenrodeweg tussen de Van der Boechorststraat en Egelenburg is afgelopen zondag onthuld. Dit gebeurde door een kleinzoon van rav Just en de Israelische ambassadeur Chaim Divon. Diverse sprekers memoreerden hoe rabbijn Just al sinds zijn jonge jaren gegrepen was door de ideeën van het zionisme en vertelden over zijn internationaal vermaarde Joodse kennis.

 

M. Justbrug

Opeenvolgende opperrabbijnen
In de Amsterdamse binnenstad zijn bruggen en een hof vernoemd naar drie opeenvolgende opperrabbijnen Dr J.H. Dünner en L.H. Sarlouis en naar de populaire volksrebbe rabbijn dr. M. de Hond. Een hof bij de voormalige Grote en Nieuwe Synagogen is bij de opening van het Joods Historisch Museum vernoemd naar opperrabbijn A.S. Onderwijzer.

Namens het NIK waren NIK-rabbijn Raphael Evers en secretaris Ruben Vis  bij de onthulling aanwezig. In de kosten van de totstandkoming van deze brug-vernoeming heeft het NIK een bijdrage gegeven.

Opperrabbijn Mayer Just z.ts.l. was jarenlang voorzitter van het Opperrabbinaat voor Nederland. Bij de onthulling van het naambord sprak onder meer rabbijn E.M. Maarsen, jarenlange secretaris van het Opperrabbinaat en rechterhand van Rav Just. Hij memoreerde dat voor rav Just het Jonas Daniel Meijerplein de meest favoriete plaats in Amsterdam was. Daar, tussen de voormalige Hoogduitse synagoge en de Esnoga, waar grootheden van Asjkenazisch en Sefardisch Jodendom elkaar ontmoetten.

Levensschets
Rabbijn R. Evers schetst het leven van rabbijn Just als volgt.

Rav Just, die in 1963 als Dajan – rabbinaal decisor – naar Nederland kwam op uitnodiging van toenmalig  Opperrabbijn Aron Schuster z.ts.l., werd in 1908 geboren in de Oekraïne.

In 1914 verhuisde zijn vader Reb Nissan Just – de gabbai en componist van de Wiznitzer Rebbe Rabbi Jisro’eil Hager – met het gezin naar Grosswardein in Transsylvanië, waar de Hongaarse cultuur hoogtij vierde. In zijn vroege jeugd leerde hij op het plaatselijke cheider waar alleen de heilige geschriften, als Tora en Talmoed, werden bestudeerd. De jonge ‘iloej’ (genie) bekwaamde zich in zijn weinige privétijd in profane kennis en leerde ook Duits. Na de jesjiewa (Talmoedhogeschool) in Frankfurt studeerde rav Just talen en filosofie.

Rav Just dacht nog vaak met weemoed terug aan de “heilige rebbe Jisro’eil, die mijn vader aanmoedigde zijn nigoeniem (melodieën) op papier te zetten. Ook later heeft men vanuit Wiznits zijn composities verzameld om ze aan de vergetelheid te ontrukken na de ontreddering van de Sjoa”. Aan het einde van zijn responsawerk Imré Meïr beschrijft rav Just hoe zijn vader in Auschwitz de gaskamer tegemoet ging, tegen de omstanders zeggend: “Geprezen is G’d, die mij in de gelegenheid heeft gesteld om Zijn Naam te heiligen.”

Fax op sjabbat
In zijn responsawerk dat hij aan het einde van zijn leven publiceerde, komen actuele vragen aan de orde, die de afgelopen 35 jaar in Amsterdam gespeeld hebben. Een van de recentere vragen was het gebruik van de fax. Een fax was een soort kopieerapparaat waarvan de kopie via een telefoonverbinding ergens anders uit een ander faxapparaat rolde.

Rav Just oordeelt over de vraag of je een fax over sjabbat mag laten aanstaan en zo het risico loopt dat Joden een fax sturen op deze heilige dag. Hij paskent (oordeelt) lekoela (verlichtend): “Op de vraag of men de fax op sjabbat moet afzetten, kan men antwoorden dat men niemand verzoekt om op sjabbat een fax te zenden. Men doet geen enkele handeling door de fax aan te laten staan en niet-joden worden niet gevraagd om faxen te sturen. Wanneer een jood een fax stuurt, kan men stellen dat de eigenaar van het faxapparaat niet veroorzaakt, dat men aan de andere kant van de lijn een fax stuurt, zodat men zich niet schuldig maakt aan medeplichtigheid bij het overtreden van sjabbat. Men doet er goed aan ervoor  te zorgen dat de fax in een aparte kamer staat.

Wanneer men een fax wil sturen naar een ander land waar het op dit moment reeds of nog sjabbat is, lijkt mij dit toegestaan, op voorwaarde dat de fax automatisch werkt, zonder tussenkomst van de joodse ontvanger.”

Justbrug

 

 

Reacties zijn gesloten.