De Jamim Noraim … een vismenu.

Tijdens de jamim noraim (Hoge Feestdagen) komen we drie keer vis tegen.

Door: rabbijn Shmuel Katz

De eerste keer is op de avond van Rosj Hasjana. Onder andere de Matte Efraim zegt dat er dan een minhag (gebruik) is om vis te eten. Een van de redenen die hiervoor wordt gegeven, is dat vissen hun ogen nooit sluiten, ze hebben geen oogleden. Zo hopen we ook dat G-d zijn ogen open houdt naar ons toe en steeds met een goede en positieve blik naar ons kijkt.

De tweede keer is op Rosj Hasjana ‘s middags. Dat is als we naar het water gaan voor het tasjlich-gebed. Dit moet gebeuren bij water waar vissen in zwemmen. Ook daar wordt als reden genoemd dat we hopen dat G-d naar ons  kijkt op een liefdevolle manier en ons alle fouten en misstappen vergeeft.

De derde keer is op Jom Kippoer bij het middaggebed, als we in de haftara lezen over de grote vis die Jona opslokte. Jona is op de vlucht voor G-d, maar G-d laat weten dat je voor hem niet kunt vluchten. Hij laat een enorme storm opsteken. Jona wordt overboord gegooid en belandt in de buik van een grote vis.

Wat leert dit ons allemaal?

De vis van Rosj Hasjana-avond is in ons huis. We kunnen hierdoor gaan beseffen hoe nabij G-d is.

Maar dat is niet genoeg. Wil je echt met een schone lei verder gaan dan moet je naar  de bron zelf toe gaan. Dan moet je kijken hoe het water – dat wijsheid symboliseert – ons oproept om wijs en verstandig te zijn. Zo wijs en verstandig dat we  door zelfreflectie beseffen dat G-d met zijn allesziende ogen gadeslaat wat we wel en niet doen. Tegelijkertijd wil diezelfde G-d ons liefdevol  beoordelen. Dat is de tasjlich-vis.

In het besef dat G-d over ons oordeelt, gaan we ons afvragen hoe het verder zal gaan. Dat leert ons de vis op Jom Kippoer. Eigenlijk leek het het einde voor Jona. Hij belandt in zee en denkt, dat hij verloren is. Maar dan belandt hij in een kolossale vis. Het einde? Nee zegt Dr. Mendel Hirsch, de zoon van Rabbiner Samson Raphael Hirsch, in zijn verklaring op de haftarot. G-d laat hem zien, hoe dit niet  het einde maar juist zijn redding is. Dat Hij de reset knop indrukt en hem weer terugbrengt naar af. Wat op het eerste gezicht een diep dal lijkt, is in feite het begin van zijn redding.

Dit geldt ook voor ons. Die nabije G-d heeft iets te melden aan ons. Wat meldt Hij en hoe meldt Hij dit? Heel vaak anders dan we hoopten. Maar tegelijkertijd opent Hij dan vaak onze ogen en hoopt dat we genoeg reflectie en perspectief hebben om er iets uit te leren en te beseffen dat wat voor ons het einde lijkt vaak een nieuw begin is.

Moge deze Rosj Hasjana een prachtig, mooi en inspirerend begin zijn van een jaar met vooral heel veel sjalom voor ons allemaal.

Reacties zijn gesloten.