Rabbijn Jonathan Sacks: tien levensveranderende principes om toe te passen in het nieuwe Joodse jaar

Er zijn banken en accountants die ons vertellen hoe we ons geld moeten investeren. Het Jodendom vertelt ons hoe we onze tijd kunnen investeren.

Dat, volgens de Rambam, Maimonides, is waar het bij de aanvang van het nieuwe Joodse jaar om gaat. De sjofar, zegt hij, is Gods wake-up call. Zonder dit kunnen we slaapwandelen door het leven, tijd verspillen aan dingen die urgent maar niet belangrijk zijn, of die geluk beloven, maar niet slagen.

Rosj Hasjana en Jom Kippoer zijn dagen die ons vragen hoe we tot nu toe hebben geleefd. Zijn we afgedwaald? Zijn we naar de verkeerde bestemming gereisd? Geeft de manier waarop we leven ons een gevoel van doel, zin en vervulling?
Jodendom is het satellietnavigatiesysteem van de ziel, en nu, de tijd van Rosj Hasjana tot en met Jom Kippoer is de periode dat we stoppen en kijken of we van richting moeten veranderen. Tijd is kort. Hier op aarde hebben we maar één leven om te leven; en in tegenstelling tot geld kan verloren tijd nooit worden herwonnen. Jodendom is ’s werelds oudste en meest verfijnde tijdmanagementsysteem, ontworpen om ervoor te zorgen dat we leven voor de dingen die ertoe doen, die betekenis, waarde en vreugde brengen.

Hier zijn enkele levensveranderende principes die ik heb geleerd van ons geloof. Ik bied ze aan in de hoop dat ze je kunnen helpen terwijl je nadenkt over het jaar dat voorbij is en het jaar dat nu begint:

Toon dankbaarheid.
Door te bidden, davvenen, danken we God voor alles wat we hebben, en voor het leven zelf. Dit klinkt misschien eenvoudig, maar het is levensveranderend. Het doet ons opmerken wat we anders gewoon als vanzelfsprekend zouden beschouwen. Het helpt ons te zien dat we omringd zijn door zegeningen. We zijn hier, we zijn vrij, we hebben familie, we hebben vrienden, we hebben kansen die onze ouders niet hadden en onze grootouders zich niet eens konden voorstellen. Ja, we hebben problemen, angsten, pijnen; maar ze kunnen wachten tot we klaar zijn met het geven van dank; en als we eenmaal dankbaar zijn, lijken onze problemen een beetje kleiner en voelen we ons iets sterker. Er is medisch bewijs dat mensen die een houding van dankbaarheid hebben langer leven en sterkere immuniteiten voor ziekte ontwikkelen. Hoe dan ook, het psychologische bewijs is onweerlegbaar: dank geven brengt geluk, zelfs in moeilijke tijden.

Geef je kinderen waarden, geen cadeautjes.
Cadeaus bieden een dag lang plezier, waarden brengen levenslang geluk. Geef je kinderen materialistische waarden en je zult ze voor altijd verpesten; ook zullen ze je er later in hun leven niet voor bedanken. Geef je kinderen idealen, leer ze lief te hebben, respect te betuigen, te bewonderen, train ze om verantwoordelijkheid te nemen en leer ze aan anderen te geven. Help hen thuis te zijn in het Joodse leven en laat ze je Joodse trots geven. Je kinderen zullen in status groeien totdat ze groot worden, trots op wat ze zijn en dankbaar voor wat je hen hebt helpen worden.

Wees een levenslange leerling.
Tora-leren zal je geest scherpen en je denkvermogen jong en actief houden. Het zal je ziel sterken en kracht geven. Vrijwel alle klassieke teksten van het Jodendom zijn vandaag de dag beschikbaar in het Engels en heel veel ook in het Nederlands. Sterker nog, leer be-chavruta, leer ‘met een vriend’, zodat je elkaars persoonlijke trainer kunt zijn en zo elkaar helpt om spiritueel gezond te worden. Zelfs beter dan dat, leer met je kinderen. Davven met hen. Stuur ze naar een Joodse school en laat ze je dingen leren die je niet wist. Weet je wat één van de meest geweldige ideeën is die het Jodendom je biedt? Help je kinderen om hoger op de Joodse ladder te klimmen dan jij. Dat is ouderschap, dat is opvoeden de Jewish way.

Wees consistent in je Jodendom.
Als je wilt dat je kinderen Joods blijven, wees dan consistent. Dus zowel een kosjere huishouding thuis als kosjer buiten de deur. Laat een simcha (feest) vieren in sjoel niet voortgezet worden met een niet-kosjere viering elders. Dat geeft kinderen een gemengde boodschap en kinderen reageren op gemengde berichten door te concluderen dat je Jodendom niet zo serieus neemt, dus waarom zouden zij dat doen? Consistentie is niet alleen van belang binnen het gezin, maar ook ver daarbuiten. Niet-Joden respecteren Joden die het Jodendom respecteren. Niet-Joden schamen zich voor Joden die zich schamen voor het Jodendom. Degenen die offers brengen voor hun geloof slagen er meestal in om het door te geven aan hun kinderen; degenen die dat niet doen, slagen daar vaak niet in.

Vergeef.
Emotionele energie is te kostbaar om te verspillen aan negatieve emoties. Wrok, verbolgenheid en haat hebben geen aandeel in het innerlijke leven van een Jood. In hoofdstuk 19 van Vajikra zegt de Tora: “Haat je broer (of zus) niet in je hart”. Neem geen wraak. Koester geen wrok. Degenen die vergeven reizen lichter door het leven, bevrijd van de last van gevoelens die niemand goeddoen.

Spreek geen kwaad – lasjon hara.
De Talmoedgeleerden definiëren lasjon hara, kwaadsprekerij, als negatieve dingen te zeggen over andere mensen, zelfs als ze waar zijn. Ze oordeelden streng over mensen die kwaad spreken, en beschouwden het als een van de ergste zonden tussen mensen onderling.
Degenen die slecht over anderen spreken, vergiftigen de sfeer in families en gemeenschappen. Ze ondermijnen relaties en brengen grote schade aan. Ze zeggen: “Maar het is waar”, vergetend dat lasjon hara alleen betrekking heeft op de waarheid. Als een bewering onwaar is, wordt dit motsi sjem ra genoemd (‘het verspreiden van een slechte naam’) en het is een andere soort zonde.
Ze zeggen: “Maar het zijn slechts woorden”, vergetend dat in het Jodendom woorden heilig zijn, en nooit lichtvaardig worden genomen. Zie het goede in mensen – en als je het slechte ziet, zwijg dan. Niemand van wie het respect telt, respecteert degenen die slecht over anderen spreken.

Houd Sjabbat.
Als Sjabbat niet was gemaakt, zou iemand een fortuin hebben verkregen aan de ontdekking en het op de markt te brengen van het concept Sjabbat. Sjabbat is een ééndaagse wondervakantie die de kracht heeft om een huwelijk te versterken, het familieleven te vieren, je deel te laten uitmaken van een gemeenschap, je te verheugen in wat je hebt, in plaats van je zorgen te maken over wat je nog niet hebt, je te bevrijden van de tirannie van smartphones, whatsappen, en de drang om 24/7 beschikbaar te zijn. Sjabbat houden vermindert stress, verbant de druk van werk en consumentisme en Sjabbat hernieuwt je appetite voor het leven.
Bij Sjabbat worden wijn, goed eten, mooie woorden, geweldige liedjes en mooie rituelen meegeleverd. Je hoeft voor deze ééndaagse wondervakantie geen vliegtuig te nemen of van tevoren te boeken. Het is een geschenk van God via Mosjé en het is al meer dan 3000 jaar het Joodse privé-eiland van geluk. Om daar te komen, is alles wat je nodig hebt zelfbeheersing, de mogelijkheid om ‘nee’ te zeggen tegen werken, winkelen, auto’s, televisies en telefoons. Maar dan blijkt dat alles wat de moeite waard is, zelfbeheersing nodig heeft.

Doe vrijwilligerswerk.
Geef je tijd aan anderen. Er is geen betere remedie tegen depressie dan geluk brengen in het leven van anderen. Bezoek de zieken. Nodig iemand uit die alleen is, aan je maaltijd op sjabbat of jomtov. Deel jouw vaardigheden met iemand die ze moet verwerven. Word lid van een van de vele uitstekende organisaties in onze Joodse gemeenschap. Hebreeuws heeft een mooi woord voor dergelijke daden: ‘chessed’, wat liefde-als-daad, liefde-als-vriendelijkheid betekent.
De grote Joodse psychotherapeut Viktor Frankl zei: “De deur naar geluk opent zich naar buiten”, wat betekent dat zich niet prettig voelen, vaak komt van zich alleen voelen. Breng iemand anders het geschenk van jouw aanwezigheid en je zult je niet langer alleen voelen.

Creëer momenten van vreugde.
Het kan zo simpel zijn als een wandeling op een mooie lentedag, of het bekijken van een internetvideo van een oud nummer dat warme herinneringen oproept, of iemand een onverwacht compliment geven, of iemand spontaan een cadeau geven. Er is ruimte in het Jodendom voor osjer / asjré, “geluk”, maar de belangrijkste positieve emotie in de Tora en Tehiliem (het boek Psalmen) is simcha, “vreugde.” Ivdoe et H’ besimcha … dien G’d met vreugde. Geluk hangt vaak af van externe omstandigheden, maar je kunt vreugde ervaren, zelfs in moeilijke tijden. Zoals zonneschijn de wolken doorboort, zo bevrijdt vreugde de geest en verbreekt de greep van verdriet. Laat jezelf, in de woorden van de Engelse dichter William Wordsworth (1770-1850), ‘verrast zijn door vreugde’. Blijdschap betekent je ziel openen voor de uitstraling van het leven, weigeren om leeftijd of tijd je gevoel van verwondering te laten vervlakken.

Liefde.
Het Jodendom was ’s werelds eerste en is nog steeds de grootste, religie van liefde. Heb G’d lief met heel je hart, ziel en al je capaciteiten. Heb je naaste lief als jezelf. Heb de vreemdeling lief, want jullie waren eens vreemdelingen. Liefde is de alchemie die het leven verandert van onedel metaal in goud; dat etst onze dagen met de uitstraling van de Sjechina, de G’ddelijke aanwezigheid. Echt geluk, of het nu gaat om geluk binnen een ​​huwelijk of als vader of moeder in het ouderschap, om vriendschap of in je carrière, is altijd het product van liefde. Waar liefde is, daar is G’d, want wanneer we van anderen houden, stroomt G’ds liefde door ons heen. Om te leven moet je leren lief te hebben.

Doe een van deze dingen en langzaam, geleidelijk aan, zul je een verandering in je leven gaan opmerken. Je zult minder onder druk worden gezet, minder angstig zijn, je minder gehaast en gejaagd voelen. Je zult merken dat je tijd hebt voor de dingen die belangrijk maar niet urgent zijn, dingen die je nu het meest verwaarloost. Het resultaat is meer voldoening, vervulling, vreugde. Je relaties zullen beter zijn, vooral thuis. Mensen zullen je meer respecteren. Je zult jezelf gezegend voelen. Dit kan al dan niet jaren aan je leven toevoegen, maar het zal zeker leven aan je jaren toevoegen. Je zult dan ten volle voelen wat het is om in G’ds boek des levens te worden geschreven.

Ik wens jou en je familie een Sjana tova oemetoeka. Moge dit jaar zoet en gezegend zijn voor ons allemaal.

Jonathan Sacks

Lord Sacks is oud-opperrabbijn van Groot-Brittannië, met eredoctoraten en prijzen gelauwerd toonaangevend denker, schrijver van tientallen veel verkochte en vertaalde boeken en op veel plaatsen in de wereld gevraagd spreker in joodse en niet-joodse kring.

Reacties zijn gesloten.