Pesach brochure 5779

Bekijk HIER de Pesach brochure in PDF formaat.

19 april – 27 april 2019

Eerste Sederavond          vrijdagavond 19 april

Tweede Sederavond       uitgaande Sjabbat 20 april


Bedikat chameets, donderdag 18 april nà 21.31 uur
Begin vasten bechorim, vrijdag 19 april om 04.22 uur
Begin chameetsverbod, vrijdag 19 april om 10.14 uur
Chameets verbranden, vrijdag 19 april vóór 11.39 uur
Begin jom tov, vrijdag 19 april om 20.30 uur

Inhoud

Voorwoord
Instructies voor het kasjeren voor Pesach
Waar kunt u kasjeren?
Chameets-onderzoek – Bedikat Chameets
Chameets verbranden
Instructie verkopen chameets
Pesach reizigers checklist
Ta’anit Bechorim
Huisdieren
Verkoop Pesach-artikelen
Overzicht sedercursussen en op Pesach gerichte sjioeriem
Vragen aan de rabbijn
Overzicht gezamenlijke Seder-vieringen
Overzicht Pesach-producten
Overige programma’s
Vragen over Pesach
De beracha over bloeiende vruchtbomen

Direct naar de volmacht voor het verkopen van chameets. NIET MEER MOGELIJK

Voorwoord

In de rivier werpen

‘Goed onderwijs’ is een grote prioriteit op meer dan één niveau. Ouders bekommeren zich om de toekomst van hun eigen kinderen. In de nationale discussie neemt het belang van onderwijs ook een grote plaats in. Als maatschappij vinden wij dat de nieuwe generatie de kans moet hebben om in een betere wereld te leven. Met Pesach vieren wij niet alleen de uittocht uit Egypte van een ver verleden, maar wij richten ons ook naar een toekomst van vrijheid voor ons nageslacht!

Een van de gruwelijkste decreten die Farao heeft laten uitgaan lezen wij in het eerste hoofdstuk van Sjemot (1:22):
כל הבן הילוד היאורה תשליחהו, וכל הבת תחיון

“En Farao gebood zijn hele volk: elke zoon die geboren wordt, moet je in de rivier werpen, en elke dochter moet je in leven houden.”

Farao had het eerst met de joodse vroedvrouwen geprobeerd; die moesten de joodse jongetjes vermoorden, de meisjes mochten ze laten leven. Dat lukte echter niet, met veel moed weigerden de vroedvrouwen om mee te werken, dus richtte Farao zich tot zijn eigen mensen met bovengenoemd gebod.

Opvallend is wat Farao zegt met betrekking tot die dochters: die moeten de Egyptenaren “in leven houden” (תחיון) niet zomaar laten leven, maar op een bepaalde wijze in leven houden. Farao’s decreet was tweeledig: moesten de jongens letterlijk dood, de meisjes moesten geestelijk vernietigd worden, door hen een Egyptische levensstijl op te leggen.

De jongens werden in de Rivier – de Nijl – verdronken, ook de meisjes zouden figuurlijk de Nijl in moeten.

Egypte was een land waar niet voldoende regenval was, hun landbouw was afhankelijk van de rivier, de Nijl was essentieel voor de productie van het land. De Egyptenaren hebben dus de Nijl gezien als de bron van hun leven, ze hebben de Nijl als een afgod vereerd. In zo’n “sekte van de Rivier” moesten de joodse meisjes groot gebracht worden. Deze Egyptische cultuur van verering van de Nijl zou hun eigen moeten worden gemaakt. Hun eigen achtergrond, die normen en waarden die ze vanuit hun (joods) ouderlijk huis zouden hebben meegekregen, dat alles moesten ze laten liggen. Als “gewone Egyptische meisjes” zouden zij moeten opgroeien.

Gelukkig leven wij in een tijd waarin joodse jongens niet dagelijks in een rivier worden geworpen. Ondanks de zorgwekkende ontwikkelingen wordt onze lichamelijke veiligheid gewaarborgd. G-d hoede en bescherm ons ook in de toekomst. Toch moeten wij vandaag de dag, 34 eeuwen na het uitvaardigen ervan, waken voor het tweede deel van Farao’s decreet: talloze joodse kinderen worden grootgebracht in de “sekte van de Rivier”. In een milieu waar hun joodse opvoeding nauwelijks van belang is, moeten zij opgroeien als “gewone burgers” vaak ten koste van hun joodse identiteit.

Het joodse volk heeft het decreet van Farao kunnen overleven doordat er joodse moeders en vaders waren die het decreet van Farao hebben tegengehouden. Joodse ouders die er alles aan hebben gedaan om hun kinderen geen slachtoffer te laten worden van de Egyptische verdrinkingsdood, zowel letterlijk als figuurlijk.

Om de assimilatie die ons nu bedreigt te kunnen overwinnen, is het noodzakelijk de voorkeur te geven aan de joodse opvoeding van onze kinderen. Om er zorg voor te dragen dat die normen en waarden van Torah en Traditie, die het joodse volk door de eeuwen heen in stand hebben gehouden, worden doorgegeven aan onze kinderen, zodat zij op hun beurt weer aan hun kinderen zullen kunnen doorgeven.

Moge wij met deze goede voornemens een kosjere en fijne Pesach tegemoet gaan.

CHAG HAPESACH KASJER WESAME’ACH

Rabbijn S. Katzman, Den Haag

Instructies voor het kasjeren voor Pesach

Kasjeren van het gerei

Bij voorkeur gebruiken wij op Pesach eetgerei en vaatwerk dat slechts voor dit feest bestemd is. Wil men ook de voorwerpen van ‘door het jaar’ gebruiken, dan bestaat daartoe in sommige gevallen de mogelijkheid van kasjeren. Chameets-voorwerpen die niet op Pesach worden gebruikt, moeten goed worden opgeborgen.
Waar een gemeentelijke gelegenheid tot het kasjeren van vaatwerk aanwezig is, moet men hier bij grote voorkeur gebruik van maken. Kan dit niet, dan volgen hier de belangrijkste bepalingen.

  • De te kasjeren voorwerpen moeten de laatste 24 uur voor het kasjeren geheel schoon en ongebruikt hebben gestaan. Alle te kasjeren voorwerpen moeten vooraf intensief en aanslagvrij zijn gereinigd.
    Een chameets pan waarin men kasjert, moet eerst zelf worden gekasjerd. Daartoe wordt de pan tot de rand met water gevuld en opgezet tot het water kookt. Dan werpt men er een gloeiende steen in of houdt er een pook in die eerst op het vuur tot gloeien is gebracht, zodat het kokende water over de rand loopt.
    Daarna dompelt men de te reinigen voorwerpen eenmaal (met behulp van een net of mandje) in de pan, zodat de voorwerpen geheel worden omgeven door het water, dat voortdurend op kookhitte wordt gehouden. Hiervoor houdt men tegelijkertijd met de te kasjeren voorwerpen een gloeiende pook of steen in het kokende water. Men neemt de voorwerpen er dan dadelijk weer uit (eventueel met een tang) en spoelt ze met koud water af.
  • Vorken, lepels, aluminium borden of pannen, messen uit één stuk en alle houten voorwerpen kunnen op deze wijze worden gekasjerd. Indien de aluminium pannen niet uit één stuk zijn vervaardigd, kunnen ze worden gekasjerd, mits de plekken waar de delen zijn vastgeklonken vóór het kasjeren met een gas- of steekvlam worden gegloeid. Voorwerpen van aardewerk (en ook porselein) en hoorn kunnen niet worden gekasjerd en dus niet tijdens Pesach gebruikt worden.
  • Fornuizen, gastoestellen, e.d. moeten worden gegloeid. Elektrische kookplaten dienen een tijd lang hoog te branden nadat ze eerst goed zijn gereinigd. Daarna gloeit men ze van buiten met een steekvlam, indien het niet mogelijk is ze met aluminiumfolie te bedekken. Ovens moeten goed worden gereinigd, bijvoorbeeld met een ovenreiniger. Hierna kasjert men met een steekvlam.
    Losse delen worden met aluminiumfolie bedekt.

De wanden van magnetrons worden niet warm, zoals de andere typen ovens. Reinig de magnetronoven zorgvuldig, plaats er een open glazen bak in met water met een beetje schoonmaakmiddel en zet de magnetron aan zodat de damp vrij kan circuleren.

  • Aanrechten, gootstenen, keukentafels (ook formica) enz. kunnen door het gieten van kokend heet water over een gloeiende steen of pook worden gekasjerd. Het is aan te bevelen om voor Pesach voor een aparte afdekking zorg te dragen.

    Kasjeren van glaswerk

    Glas wordt als volgt gekasjerd:
    • Het glas dient minimaal 24 uur zonder onderbreking in water ondergedom­peld te zijn.
    • Daarna dient het water verschoond te worden en moet het glas opnieuw minimaal 24 uur onder water staan.
    • Daarna dient opnieuw het water verschoond te worden en moet het glas voor een derde keer 24 uur onder water staan.
    • Voorwerpen van Pyrex, Duralex enz. kunnen niet worden gekasjerd.
    • Informatie over het kasjeren van afwasmachines en plastic voorwerpen, is verkrijgbaar bij het rabbinaat.

Waar kunt u kasjeren?

Voor het kasjeren van uw vaatwerk en het touwelen in het mikwe kunt u op de volgende plaatsen terecht:

JCC Amsterdam
Van der Boechorststraat 26, 1081 BT Amsterdam.
Zondag 14 april van 12.00-16.00 uur; woensdag 17 april van 13.00-17.00 uur. Beide dagen kan ook op afspraak tussen 11.00-12.00 uur worden gekasjerd.
Kosten: NIHS-leden gratis, Niet-leden – meer dan 7 stuks € 10,-, Niet-leden – tot en met 7 stuks € 5,. Contant en gepast betalen.
Tevens gelegenheid tot touwelen. Voor NIHS-leden gratis en voor niet-leden €5,-.

NIG Den Haag
Chaj, Spaarwaterstraat 200
Woensdag 17 april van 16.00-18.00 uur
Aanmelden: aanmelden@joodsdenhaag.nl

 NIG Rotterdam
Op afspraak: jvorst@nig-rotterdam.nl   / 06 24253307

Chameets-onderzoek – Bedikat Chameets

Het chameets-onderzoek is dit jaar op donderdagavond 18 april na zonsondergang (vanaf 21.31 uur).
Ingaande de zoekavond moet het huis al helemaal klaar zijn voor Pesach.
Voordat het onderzoek begint zegt men een beracha:

Baroech atta H’ Elo-kenoe melech ha’olam asjer kidesjanoe bemitsvotav vetsivanoe al bi’oer chameets.

“Geprezen bent U, o G’d, Koning van de wereld, Die ons geheiligd heeft met Zijn geboden en ons opgedragen heeft chameets te verwijderen.”

Wanneer verschillende mensen samen bedikat chameets doen, moeten allen de beracha horen en zij antwoorden met ‘amen’, die meestal wordt uitgesproken door de ba’al habajit (de heer des huizes).

Indien men zelf niet in de gelegenheid is om chameets te zoeken, mag men een sjaliach (vertegenwoordiger) aanstellen. Wanneer de sjaliach de bedikat chameets alléén doet, zegt hij de beracha.

Tussen de beracha aan het begin van het onderzoek en de verklaring van nietigheid van chameets die na het onderzoek wordt uitgesproken, mag er niet worden gesproken, tenzij de interruptie te maken heeft met het zoeken en wegruimen van chameets.

Gebruikelijk is om het chameets te zoeken met een brandende kaars, omwikkeld met een handvat van aluminiumfolie. Eventueel kan men een zaklantaarn gebruiken. Sommigen nemen een veer, een houten lepel en een zakje om het gevonden chameets in te deponeren. Wanneer men chameets heeft gevonden, moet men het goed opbergen om het de volgende ochtend te verbranden

Nadat alles goed onderzocht is, zegt men de volgende verklaring:


“Al het chameets en het gerezene dat zich in mijn gebied bevindt, dat ik niet gezien heb en niet vernietigd heb en waarvan het bestaan mij niet bekend is, verklaar ik nietig zoals het stof der aarde.”

 

Chameets verbranden

Al het chameets, behalve het chameets dat door middel van een volmacht via het rabbinaat aan een niet-Jood is verkocht,  dient voor het ingaan van het chameetsverbod op vrijdag 19 april te worden verbrand vóór 11.39 uur.

Na het verbranden zegt men:

“Al het chameets en het gerezene dat zich in mijn gebied bevindt, zowel dat ik gezien heb als dat ik niet gezien heb, zowel dat ik weggeruimd heb als dat ik niet weggeruimd heb, verklaar ik nietig zoals het stof der aarde.”

Instructie verkopen chameets

Het is de plicht (mitswa) er voor te zorgen dat gedurende Pesach zich geen enkel chameets in Joods bezit bevindt, ongeacht waar zich dit bevindt. Het chameets wordt daarom  vernietigd, in openbare vuilcontainers gestort, of weggegeven aan een niet-Jood.
Ten onrechte meent men vaak dat het rechtstreeks aan een niet-Jood verkopen van chameets of het verkopen van chameets via een volmacht aan het rabbinaat, een verplichting is die behoort bij de voorbereidingen van Pesach.
Het is alleen zo dat wanneer men zijn chameets niet wil vernietigen, of wegschenken, er de mogelijkheid tot verkoop bestaat. Geadviseerd wordt om de verkoop via een volmacht aan het (opper-) rabbinaat te realiseren.
Het volmacht- formulier vindt u HIER. 
Vul het formulier volledig in en lever het tijdig aan bij het (opper-)rabbinaat.

 Landelijk
Opperrabbinaat voor Nederland
Tot dinsdag 16 april, 17.00 uur
Van der Boechorststraat 26,
1081 BT Amsterdam
T:  020-301 8490
@: opperrabbinaat@nik.nl

IPOR Rabbinaat
Tot dinsdag 16 april, 12.00 uur
Postbus 7967
1008 AD Amsterdam
T: 020-301 8495
@: rabbi.spiero@ipor.nl 

 NIHS Amsterdam
Tot woensdag 17 april, 16.30 uur
Kosten van een volmacht: 5 euro. De volmacht kan via de website van de NIHS (tabblad Formulieren) worden ingevuld, ingeleverd en betaald. Als de volmacht per post wordt verzonden, adviseren wij deze uiterlijk zondag 14 april op de post te doen (Postbus 7967, 1008 AD Amsterdam). De volmachten kunnen ook bij de receptie van de NIHS worden afgeleverd en (contant) betaald.
Van der Boechorststraat 26
1081 BT  Amsterdam
T: 020 646 00 46

NIG Den Haag
Tot donderdag 18 april, 12.00 uur
Cornelis Houtmanstraat 11
@: rabbi@joodsdenhaag.nl |  https://goo.gl/forms/txNmrQYbZxkjkEri1

NIG Nijmegen
Tot zondag 7 april
Nina Simonestraat 28
T: 06-21586575
@: rabbijn@nignijmegen.nl

NIG Rotterdam
Tot dinsdag 16 april, 14.00 uur
A.B.N. Davidsplein 4
3039 KA Rotterdam
T: 010-2655530 / 06-24253307
@: jvorst@nig-rotterdam.nl

AMOS
Tot vrijdag 19 april, 09.00 uur.
Schiermonnikoogstraat 15
1181 HH Amstelveen
@: dm.sebbag@mindef.nl

Pesach reizigers checklist

  1. Verkoop transacties moeten bij voorkeur plaatsvinden bij ter zake kundigen op halachisch gebied van koop en verkoop. Als men gaat logeren op een adres in het buitenland is het aan te bevelen de verkoop van chameets te laten plaatsvinden bij een van de rabbinaten in Nederland alvorens vertrek.
  2. Ook bij het benoemen van een gevolmachtigde of sjaliach verkoop, moet het bovenstaande – punt 1 – in acht worden genomen.
  3. De verkopen van het chameets, alsook de gevolmachtigde voor de verkopen van chameets, moet aan de persoon als genoemd onder 1 de tijden worden opgegeven van de plaats waar hij/zij is in het buitenland bij verkoop en het wederom in bezit krijgen na afloop van het chameets verbod.

Hieronder treft u een lijst met verschillende scenario’s voor mensen die niet thuis zijn voor Pesach

Hoofdverblijf

Als u meer dan 30 dagen voor Pesach weggaat (en pas terugkomt na Pesach):

  • Bedikat chameets is niet nodig
  • Chameets moet verkocht worden en Kol Chamira verklaard vóór de laatste tijd van het bezitten van chameets op Erev Pesach

Als u binnen 30 dagen voor Pesach weg gaat:

  • Bedikat chameets is verplicht
    Moet de avond voor u weg gaat gedaan worden met nacht met kaarslicht.
    • Er wordt geen bracha gezegd
    • Kol Chamira moet wel worden gezegd, maar “Bersjoeti” (in mijn bezit) moet vervangen worden door “Bebaita Hadain” (in dit huis)
    • Er kan ook een shaliach (vertegenwoordiger) aangewezen worden om de Bedikat Chameets namens hun te doen te doen op Erev Pesach
    • Het is beter om wel de Bedikat Chameets te doen dan om zichzelf vrij te spreken van de verplichting van de Bedikat Chameets door het huis op 13 Nissan al te verkopen. Als dit wel nodig is, bespreekt u dit dan met uw rabbijn.
  • Chameets moet verkocht worden en Kol Chamira verklaard vóór de laatste tijd van het bezitten van chameets op Erev Pesach

Bestemming (hotel)

Als u chameets heeft meegenomen: Bedikat Chameets moet gedaan worden met bracha
Als u geen chameets heeft meegenomen: Bedikat Chameets moet gedaan worden zonder bracha

Zorg ervoor dat het chameets verkocht is vóór de laatste dat chameets in bezit mag zijn in de plaats waar u verblijft en dat het pas terug gekocht wordt nadat Pesach voor u voorbij is in de plaats waar u verblijft.

Bij het vliegen

Zorg ervoor dat de kosjere maaltijd kosjer voor Pesach gecertificeerd is, en dat de dubbele verpakking van de warme maaltijd niet kapot/gescheurd is (dit geldt voor het hele jaar, niet alleen voor Pesach). Men zou geen warme dranken moeten nemen, en er van uitgaan dat de koude dranken niet voor Pesach zijn gecertificeerd, tenzij dit duidelijk is aangegeven.

In een hotel

De waterkoker in een hotelkamer (of ergens in het hotel) kan niet gebruikt worden tenzij het duidelijk is aangegeven dat deze kosjer voor Pesach is gecertificeerd.

Ta’anit Bechorim

De vastendag voor de eerstgeboren mannen en jongens begint op vrijdag 19 april om 04.22 uur ‘s ochtends. In diverse synagogen vindt na het einde van de ochtenddienst een siejoem (het beëindigen van een Talmoedtraktaat of een zesde deel van de Misjna) plaats, gevolgd door een se’oedat mitswa (een feestelijke maaltijd). Eerstgeboren deelnemers hieraan hoeven de rest van de dag niet te vasten.

Begin van sjachariet op vrijdagochtend 19 april:
Amos: om 08.00 uur
Buitenveldert: info via info@jcc-sjoel.nl
Amstelveen: info via info@sjoelamstelveen.nl
Den Haag: om 08.00 uur (Cornelis Houtmanstraat 11)
Sjoel NIG NHNW in Heemstede: voor info neem contact op met rabbijn Spiero: rabbijnspiero@nignhnw.nl

 Huisdieren

Het verbod om tijdens Pesach chameets in huis te hebben kan ook gevolgen hebben voor uw huisdieren. Veel soorten dierenvoeding bevatten namelijk granen die men niet in huis mag hebben. Daarnaast wordt er vaak soja, rijst of maïs aan toegevoegd, die uw viervoeter, vogel of vis, in tegenstelling tot uzelf, wel mag eten. Omdat de meeste honden en katten geen liefhebbers van matzes zijn, geven we hier een paar algemene tips.

Geef het dier zoveel mogelijk vers voer: vis, hart, pens enzovoorts. Koop het voor Pesach en vries het in kleine dag porties in.
U kunt er eventueel wat in bouillon verkruimelde matze doorheen doen.
Blikvoer dat geen granen bevat is toegestaan.
Voor vragen omtrent overige diersoorten en hun voeding op Pesach kunt u contact opnemen met de ressortale rabbinaten of het Opperrabbinaat voor Nederland. 
Let op: sommige dieren kunnen bij een plotselinge verandering van voeding erg ziek worden. Raadpleeg hiervoor uw dierenarts.

Verkoop Pesach-artikelen

Amsterdam
– Davids Corner                  Kastelenstraat  114           020-646 1002

– Jumbo Amsterdam         Kastelenstraat 70              020-301 2680

– Mouwes                            Kastelenstraat 261              020-661 0180

– Rimon Deli                        Kastelenstraat 69              020-644 7567

– Slagerij Marcus               Kastelenstraat 111-A          020-671 9881

Nijmegen
Verkoop van Pesach producten bij NIG Nijmegen. Bestellen vóór 7 april via rabbijn@nignijmegen.nl.

Overzicht sedercursussen en op Pesach gerichte sjioeriem

Neem je eigen Haggada mee!

Almere
Zondagavond 7 april om 19.45 uur
Vooraf aanmelden via chabadflevo@gmail.com of 036-7440509

Bendigamos
Sjabbat 13 april, na de dienst
Aanmelden via BendigamosNL@gmail.com

NIHS Amsterdam
Rabbijn Z. Spiero
JCC
Maandag 15 april om 20.00 uur
Heeft u vragen over de seideravond, dan kunt u mij deze vooraf mailen.
Aanmelden via spiero@nihs.nl of 06-52328065

Rabbijn S. Katz
Centrum van Amsterdam
Maandag 1 en 8 april
Locatie via shmuelskats@gmail.com

NIG Bussum
“Wat staat er in de Hagada” door opperrabbijn B. Jacobs
Maandagavond 15 april om 20.00 uur

NIG Groningen
Sjoel
Woensdagavond 3 april
Meer informatie via info@nig-groningen.nl

NIG Den Haag
NIG, Cornelis Houtmanstraat 11
Woensdag 10 en 17 april van 20.30-21.30 uur
Aanmelden: rabbi@joodsdenhaag.nl

NIG Leeuwarden
Sjoel
Woensdagavond 10 april
Meer informatie via nigleeuwarden@live.nl

NIG Noord-Holland Noordwest
Sjoel Heemstede
Meer informatie via rabbijnspiero@nignhnw.nl

NIG Zwolle
Sjoel
Maandagavond 8 april
Meer informatie via joodsegemeentezwolle@ziggo.nl

Halachische voordracht / sjabbat hagadol drasja:

– AMOS: Sjabbat 13 april om 20.00 uur
Sjoel Amstelveen: Sjabbat 13 april om 20.30 uur

Vragen aan de rabbijn

Na afloop van de hier genoemde voordrachten met praktische Pesach-adviezen maar ook op andere momenten heeft u wellicht nog vragen. Neem dan contact op met een rabbijn in uw regio.

NIHS Amsterdam
– Rabbinaat NIHS (kantoor gesloten van 18 april t/m 28 april)
T: 020-6460046
@: rabbinaat@nihs.nl
– Rabbijn S. Katz
@: shmuelskatz@gmail.com / s.katz@nihs.nl
– Rabbijn Sebbag
T: 06-22404346
@: dm.sebbag@mindef.nl

Opperrabbinaat voor Nederland
T:  020-301 8490
@: kosher@nik.nl

NIHS Brabant
Rabbijn S. Steinberg
@: rabbijnsimcha@gmail.com
T: 06-36357593

NIG Den Haag
Rabbijn S. Katzman
rabbi@joodsdenhaag.nl
T: 070-3470222

NIG Nijmegen
Rabbijn M. Levine
@: rabbijn@nignijmegen.nl
T: 06-21586575

NIG Rotterdam
Rabbijn J. Vorst
T: 010-2655530 / 06-24253307
@: jvorst@nig-rotterdam.nl

IPOR Rabbinaat
iporrabbinaat@gmail.com
020-3018495

Opperrabbijn B. Jacobs
rabbi.jacobs@ipor.nl
T: 020-3018495 / 033-4799247

Rabbijn S. Evers
T: 020-3018495/ 033-4720943
@: rabbisevers@kpnplanet.nl

Rabbijn S. Spiero
T: 020-3018495/ 023-5320707
@: rabbi.spiero@ipor.nl  

Overzicht gezamenlijke Seder-vieringen

In de volgende plaatsen worden gemeenschappelijke sedermaaltijden georganiseerd. Let op: meld u tijdig aan. Er zijn kosten aan verbonden.

Almere
Chabad Center Almere
Vrijdagavond 19 april om 19.00 uur
Aanmelden tot 14 april:
@: chabadflevo@gmail.com
T: 036-7440509
Kosten: €25,- p.p., gesubsidieerde prijs €15,- p.p., kinderen 5-12 jaar 50% van de prijs.

Bendigamos
Amstelveen
Sjabbat 20 april om 21.30 uur
Aanmelden:
@: BendigamosNL@gmail.com
Kosten: €25,- p.p., studenten €15,-. Niet-amigos €30,- p.p., studenten €20,-

NIHS Brabant
Hendrik Casimirstraat 23
Vrijdag 19 april om 20.00 uur
Aanmelden:
@: rabbijnsimcha@gmail.com of nihsbrabant@gmail.com

 NIG Bussum
Sjoel Bussum
Sjabbat 20 april om 20.30 uur
Aanmelden bij A. Betsalel vóór 5 april:
@: betsalel_fam@hotmail.com
T: 035-6989250

NIG Groningen
Sjoel Groningen, Folkingestraat 60
Vrijdag 19 april
Aanmelden:
@: info@nig-groningen.nl

NIG Den Haag
NIG, Cornelis houtmanstraat 11
Vrijdag 19 april om 19.30 uur
Aanmelden:
@: aanmelden@joodsdenhaag.nl

 NIHS Limburg
Crowne Plaza Hotel, De Ruiterij 1
Vrijdag 19 april om 20.00 uur
Aanmelden:
@: beheerder@joodsmaastricht.nl
Kosten: leden en donateurs €40,-, niet-leden €45,-, studenten €20,-

NIG Nijmegen
Nina Simonestraat 28
Vrijdag 19 april om 20.15 uur
Aanmelden:
@: rabbijn@nignijmegen.nl

NIG Noord-Holland NoordWest
Sjoel NIG NHNW in Heemstede
Vrijdag 19 april
Aanmelden:
@: rabbijnspiero@nignhnw.nl

NIG Rotterdam
Informatie via 06-16840407

NIG Zwolle
Sjoel, Samuel Hirschstraat 8
Vrijdag 19 april om 19.30 uur
Aanmelden vóór 5 april:
@: joodsegemeentezwolle@ziggo.nl
Kosten: leden en donateurs €12,50 p.p, max €30,- per gezin. Voor andere belangstellen €17,50 p.p., max €40,- per gezin.

Overzicht Pesach-producten

Voor gebruik op Pesach verboden artikelen
Artikelen die op Pesach niet ons eigendom mogen zijn:
Alcoholhoudende dranken zonder Pesachzegel, beschuit, bier, biscuits, bouillonblokjes, brood, bruine suiker, lichte en donkere basterdsuiker, cornflakes, crackers, custardpudding en vlapoeder, drop, essences, gebak, gort, gries, havermout, koekjes, macaroni en andere pasta-deegwaren, matzes zonder Pesachzegel, medicijnen*, meel (paneer-, zelfrijzend en andere soorten meel), ontbijtkoek, vermicelli en alle overige producten die één of meer van de vijf graansoorten bevatten (tarwe, rogge, gerst, haver en spelt).

Artikelen die opgeborgen mogen worden:
Balletjes of zuurtjes (mits geen meel bevattend), bessensap, boter, citroen- en tomatensap, chocolade in alle vormen (mits geen meel bevattend), gember, honing, jam, kokosmeel, maïzena, mayonaise (mits geen meel bevattend), mosterd (mits geen meel bevattend), peulvruchten, pindakaas, rijst, rijstvlokken, kindermeel (voor zover het een rijstproduct is), siropen, specerijen, poeder- en vanillesuiker, tandpasta, tafelzuur, eau de cologne en parfums.

Toegestane artikelen
a. Artikelen bereid onder toezicht van het Opperrabbinaat voor Nederland:

  • Matzes
    • matzemeel
    • kaas
    • haring
    • advocaat en likeur
    Deze producten dienen voorzien te zijn van het Pesachzegel.

b. Onder Rabbinaal Toezicht voor Pesach bereide artikelen

 c.Artikelen die geoorloofd zijn voor gebruik op Pesach, zonder speciaal voor Pesach te zijn vervaardigd:
– synthetische afwasmiddelen zoals Dreft, en Dubro.
– schoonmaakmiddelen zoals Cif, Vim
– toiletzeep (niet voor vaatwerk)
– poetsmiddelen: Hagerty, Silvo
– kristalsuiker
– cacaopoeder
– koffie en thee zonder toevoegingen (Douwe Egberts (JDE), Nespresso, Van Nelle), oploskoffie (Douwe Egberts, Nescafé Rood en Gold)
– fruit (vers)
– groenten (vers); geen peulvruchten, sperziebonen en snijbonen
– Spa Rood, Groen (Finesse) en Blauw
– vis (uitsluitend vers)
– zoetstof Natrena (vloeibaar en in poedervorm), Hermesetas tabletten.
– bruine amandelen
– ongepelde hazelnoten
– zout

d. Babyvoeding
De volgende producten mogen weliswaar door baby’s genuttigd worden, doch niet in aanraking komen met het Pesachvaatwerk. Pannen, borden etc. dienen apart gehouden te worden en apart te worden afgewassen.
– Mead Johnson: Enfamil 1 2, Nutramigen 1 & 2, Pregestimil.
– Nutrilon: Nenatal 1*, Nenatal BMF, Nenatal Protein Fortifier*, Nenatal Start*, H.A. 1*, Nutrilon Forte 1*, Omneo-Comfort 1* & 2*, Standaard 1*, Standaard 1* kant en klaar.
– Nutricia Olvarit: groenten en fruit serie:
– 4m: 00 Appel (8591119001924), 01 Banaan (8591119001962), 72 Broccoli (5900852926549), 73 Bloemkool (5900852926556), 75 Wortel (5900852926570).
– 6m: 57 Appel Banaan Sinaasappel (8591119002198)

Geneesmiddelen
Over het gebruik van geneesmiddelen op Pesach raadplege men het Opperrabbinaat voor Nederland of het ressortale rabbinaat. Adressen en telefoonnummers vindt u op pagina 16. Verander geen enkel medicijn zonder eerst uw arts te raadplegen.

Let op:
Alle artikelen die voor het gebruik op Pesach geoorloofd zijn zonder onder rabbinaal toezicht Kasjeer-Le-Pesach te zijn bereid, dient men vóór Pesach te kopen.

Let op 2:
Er zijn meerdere artikelen uit Israël, Frankrijk en andere landen verkrijgbaar met een zegel of opdruk ORT Kasjer lePesach, die volgens de Asjkenazische traditie desondanks ongeoorloofd zijn omdat zij kitniot (peulvruchten) bevatten. Lees goed op de verpakking en bij twijfel raadplege men zijn rabbinaat.

Let op 3:
Ook voor slaolie en bruine suiker geldt: uitsluitend geoorloofd indien ORT Kasjer lePesach.

Inlichtingen
Inlichtingen over artikelen waarover twijfel bestaat kan men – mits tijdig aangevraagd – verkrijgen bij het Opperrabbinaat voor Nederland, Van der Boechorststraat 26 te Amsterdam, kosher@nik.nl, T: 020-301 8490, of bij de ressortale rabbinaten. De website www.oukosher.org bevat een lijst van producten met een OU-hechsjer (een O met een U erin) die het hele jaar kosjer voor Pesach zijn, zonder dat ze de P van Pesach in het hechsjer hebben staan.

Overige programma’s

  • Kinderprogramma voor Pesach op zondag 7 april om 11.00 uur in de Sjoel van Nijmegen.
  • Op zondag 5 mei is de Gerard Dousjoel open van 12 tot 15 uur onder de titel “Gerard Dousjoel in de oorlog en bezichtiging sjoel”; zie https://www.4en5meiamsterdam.nl/nl/page/17283/gerard-dousjoel-in-de-oorlog
  • Jom Hasjoa-herdenking op donderdagavond 2 mei 2019 / 27 nisan 5779 om 19.00 uur precies op de binnenplaats van de Hollandsche Schouwburg, Plantage Middenlaan 24 te Amsterdam.
    De Jom Hasjoa-herdenking wordt georganiseerd voor de gehele Joodse gemeenschap in Nederland, in al haar diversiteit.
    Op 4 mei 1962 werden de verbouwde resten van de voormalige Hollandsche Schouwburg voor het eerst in gebruik genomen als monument. Toenmalig burgemeester van Amsterdam, Mr. G. van Hall, ontstak de herinneringsvlam tijdens de Nationale Dodenherdenking. Vele Joden in Nederland vonden deze plek nog te beladen om samen te komen en te herdenken.
    Nadat Jacques Presser in 1965 koos om juist hier zijn boek “Ondergang” te presenteren, namen Joodse jeugdorganisaties het initiatief de jaarlijkse Joodse herdenking van de Jodenvervolging, de Sjoa, de Jom Hasjoa-herdenking vanaf dat moment in de Hollandsche Schouwburg te organiseren. Joodse jeugdorganisaties spelen nog steeds een belangrijke rol in de ceremonie. Tijdens de plechtige bijeenkomst, waarvan de Hebreeuwse datum samenvalt met de opstand in het getto van Warschau, worden wereldwijd de Joodse slachtoffers van de nazi-terreur herdacht.

Vragen over Pesach

1: Wat is beter voor Pesach: hand- of machinegebakken matzes?

Sommigen prefereren handgebakken matzes omdat zij menen dat de machines nooit volledig schoon te maken zijn (zodat er kans bestaat dat achtergebleven deeg gaat rijzen); bovendien kan men via de machine minder intentie om de matzes voor de mitswa te bakken overbrengen. Anderen prefereren machine-matzes omdat de huidige matzebakkerijen de machines volledig schoon kunnen krijgen en de mitswa-intentie via een druk op de knop gerealiseerd wordt. Iedereen volge zijn eigen minhag. In Nederland is het bij velen gebruikelijk om gedurende de hele Pesach, inclusief de sederavonden, machine-matzes te gebruiken. Voor de sederavonden koopt men speciale matzes, zgn. sjemoere-matzes.

2:Waarom is het de minhag op sederavond geen geroosterd vlees te eten?

Reden voor dit gebruik is dat men niet per ongeluk zal menen dat men het vlees van het Korban Pesach offer eet. Onder deze minhag valt ook kippenvlees of alle andere zaken die geslacht moeten worden om kosjer te zijn. Geroosterde eieren of vissoorten mogen gegeten worden. Volgens de minhag mag men ook vlees dat in een braadpan is klaargemaakt niet eten, behalve in geval van ziekte. Wanneer vlees eerst geroosterd was en daarna gekookt werd, is het toegestaan.

3: Waarom eten sommige mensen geen `gebrokt’?

Hoewel matze, als dit eenmaal gebakken is, niet meer kan rijzen, kan het zijn, dat er in de matze nog wat meel zit, dat niet geheel gebakken is – hoewel de kans hierop bijzonder klein is. Niettemin nemen sommigen het zekere voor het onzekere en zorgen er voor, dat de matzes niet in contact met vocht komen. Mensen, die geen gebrokt eten, moeten de traditionele matzeballen dus node missen.

4: Is Avadiem hajinoe – slaven waren wij voor Farao – meer dan alleen een historisch verhaal?

Jazeker. Gedurende de Egyptische ballingschap waren wij slaven voor Farao. Een slaaf heeft geen eigen, echt zelfstandig doel in het leven. Zijn enige doel is het uitvoeren van de wil van de heer. Zijn meester bepaalt zijn levensdoel. Wij gingen vanuit Farao’s heerschappij over in G‐d’s heerschappij. Dit leert ons veel over het doel en de bestemming van het Joodse volk.

5: Waarom spreken de Tora en de Haggada ook over de rasja (het verdorven kind), die zijn tijd verdoet, zijn capaciteiten verspilt en het Gddelijk beeld in zijn ziel verkwanselt?

De Chagam (het wijze kind) staat vlak voor de rasja omdat alleen de Chagam in staat is om het verdorven karakter van de rasja te doorzien. Alleen de Chagam kan ervan leren hoe hij zijn tijd nuttig kan besteden. Hij is ook de enige die de rasja ten goede kan beïnvloeden. De Chagam weet het antwoord al op al zijn vragen. We spreken over en tot de rasja omdat ook hij een onderdeel vormt van ons volk.

6: Hoe maak ik op sederavond motsie?

Na het handenwassen en de beracha al netielat jadajiem zeggen we de beracha: hamotsie – over alle drie matzes (de sederleider houdt de bovenste hele matze, de middelste gebroken en de onderste hele matze in beide handen vast).

Daarna laat hij de onderste hele matze los en zegt de beracha: al achilat matza – over de bovenste hele en de middelste gebroken matze. Bij het uitspreken van de beracha al achilat matze moet men niet alleen denken aan de matze die nu gegeten wordt maar ook aan de koreech-matze, de ‘sandwich’ van Hilleel en de afikoman-matze. Koreech en afi­koman vallen namelijk ook onder het gebod om matze te eten.

Pas na de beide berachot breekt men de bovenste twee matzes af en men begint te eten. Men doopt de matzes niet in zout. Men moet bij voorkeur van ieder van beide bovenste matzes een kezajiet (olijfgrootte) eten, liefst tegelijkertijd. Men breekt dus van beide bovenste matzes een kezajiet af en eet die tegelijkertijd. Lukt dit niet, dan eet men eerst een kezajiet van de bovenste hele matze en daarna een kezajiet van de middelste gebroken matze.

De onderste matze die losgelaten werd bij de beracha al achilat matze moet worden gebruikt bij koreech (de ‘sandwich’ van Hilleel).

Gezien de beperkte hoeveelheid matze, die in onze matzes aanwezig is, is het duidelijk dat alleen de sederleider een kezajiet kan eten van beide matzes, de bovenste en de middelste. De verplichting om van beide matzes een kezajiet te eten is dus tot hem beperkt. De overige deelnemers aan de seder hoeven alleen maar één kezajiet te eten en die kezajiet kan samengesteld zijn uit stukjes van meer dan één matze.

7: Waarom eindigt de Seider met de frase `het volgend jaar in het herbouwde Jeruzalem’?

De uiteindelijke verlossing zal ook in de maand Nisan plaatsvinden. Na het vieren van de bevrijding uit Egypte kijken we met 28 een oog naar de toekomst. Op de vers uit Halleel “De doden kunnen G’d niet prijzen” las ik ooit een interessant commentaar. Wanneer iets niet meer leeft, kan het niet meer groeien, zich verbeteren of ontwikkelen. Na het overlijden bestaat alleen nog maar het verleden maar geen toekomst meer. Wanneer we naar ons verleden kijken, hebben we vaak het gevoel dat onze daden of intenties niet altijd even groots waren. Als wij enkel naar het verleden kijken, kan het zijn dat onze zaak hopeloos lijkt. Hoe durven we onszelf nog ergens te vertonen? De doden kunnen G’d niet prijzen! Als ik echter kan stellen, dat ik zal groeien en verbeteren dan ben ik nog steeds in leven. Er bestaat nog hoop voor de toekomst. Leven is groeien. De Seideravond staat in het teken van de glorieuze,
Messiaanse toekomst voor de hele wereld. Daar moeten we naar toe groeien…

De beracha over bloeiende vruchtbomen

Door opperrabbijn mr. drs. R. Evers

Het Jodendom kent het voorschrift om een beracha (zegening) uit te spreken over vruchtbomen die in bloei staat. Daarmee dank en respect tonend voor de Goddelijke wonderen der natuur. We doen dit in de maand Niesan.

De beracha over bloeiende bomen in Niesan luidt:

Deze beracha over de bloeiende vruchtbomen is bijzonder. Bij de meeste berachot (zegenspreuken) geldt geen mitsva (opdracht) om op zoek te gaan naar het bijzondere fenomeen of de zaak om daarover vervolgens een beracha te zeggen. Voor deze beracha geldt volgens Eliyahoe Rabba, en zo is de tegenwoordige gewoonte ook, echter wel de plicht om de bloesem op te zoeken, zodat je deze beracha uit kunt spreken.

Vraag 1: Mag deze beracha ook worden uitspreken over bloesemende bomen, die geen vruchten zullen voortbrengen?

Antwoord: Nee. Wel mag men de beracha uitspreken over bomen, die in kassen of bloempotten groeien, zolang ze maar vruchten voortbrengen.

Vraag 2: Op welk soort bloeien of bloesemen moet men letten?

Antwoord: Het gaat om de bloesem waaruit de vrucht zal ontstaan. Wanneer de vrucht begint te groeien, groeit er bovenop eerst een soort bloesem, die er later weer afvalt. A priori moet men de beracha zeggen op het moment, dat de bloesem nog niet afgevallen is. Want dit wordt bedoeld met `bloesemende bomen’. Men moet de bloesem duidelijk kunnen zien en enkel de groene bladen, die de boom bedekken na de winter, zijn onvoldoende.

Vraag 3: Mag deze beracha ook ’s nachts worden uitgesproken?

Antwoord: Ja, als er maar voldoende licht is om de bloesem goed te zien.

Vraag 4: Mag deze beracha ook op Sjabbat worden uitgesproken?

Antwoord: Ja, strikt volgens de halacha is dit toegestaan. Toch doen sommigen dit niet. Als de 30e Niesan op Sjabbat valt en men deze beracha nog niet heeft gezegd, is het beter hem wel op Sjabbat te zeggen dan tot na Sjabbat te wachten wanneer Niesan voorbij is. Hetzelfde geldt wanneer men door de week geen tijd heeft een bloeiende boom op te zoeken. Dan zegt men deze beracha a priori op Sjabbat.

Vraag 5: Mag je deze beracha ook uitspreken over bloeiende bomen die geënt zijn (het enten van bomen is niet toegestaan volgens de Tora) zodat er een verbod gedaan is tijdens de groei?

Antwoord: Nee, maar alleen niet als het zeker is dat de bomen geënt zijn of de vruchten verboden zijn vanwege ‘orla’ (de eerste drie jaar van groei, dat men de vruchten niet genieten mag).

Vraag 6: Als je al eerder bloeiende bomen hebt gezien en deze beracha toen niet heeft gezegd, mag men deze beracha dan later toch nog zeggen wanneer men weer bloeiende bomen ziet?

Antwoord: Dit mag. Maar wanneer je weet dat je nu geen beracha kan zeggen, moet je niet naar de bloesemende bomen kijken. Pas als je de beracha kan uitspreken, zul je met vreugde naar dit natuurwonder kijken en Hasjeem (G’d) danken met simcha.

Vraag 7: Het is de laatste dag van de maand Niesan en ik heb nog geen beracha over de bloeiende vruchtbomen uitgesproken. Mag deze beracha ook worden uitgesproken in de maand Ijar?

Antwoord: Ja, in principe mag dit wel hoewel sommige halachische autoriteiten zich hier tegen verzetten. Toch is het minhag (gewoonte) geworden om deze beracha alleen in Niesan met de G’dsnamen uit te spreken. Maar deze beperking geldt alleen in Israel omdat de bloesemtijd daar in Niesan valt. In de noordelijker landen valt de bloesemtijd voornamelijk in de daar op volgende twee maanden Ijar en Sivan en daar kan de volledige beracha ook na Niesan worden uitgesproken.
In een leerboekje voor berachot schrijft Philip Elte: “als men in de maand Niesan of later bomen voor het eerst ziet bloeien zegt men …”.
(Elte, Philip, Lof- en Dankzeggingen met Nederlandsche vertalingen benevens de voornaamste daarop betrekking hebbende Voorschriften (Dinim) en inleidend woord; Amsterdam, 1891)

Vraag 8: Tot wanneer mag men deze beracha uitspreken?

Antwoord: Tot het moment dat de vruchten eetbaar zijn en men er de beracha `sjehechijanoe’ over mag zeggen (tenzij men al eerder bloesemende bomen heeft gezien en men er geen beracha over heeft uitgesproken). Toch is er een mening, die stelt, dat de beracha alleen wordt uitgesproken wanneer de bloesem de vrucht nog bedekt. Daarna mag men de beracha alleen nog uitspreken zonder de G’dsnamen. Daarom moet men a priori proberen de beracha uit te spreken over een boom waarin de bloesem over de vrucht nog aanwezig is.

Vraag 9: Hoe is de halacha (het voorschrift) op het zuidelijk halfrond?

Antwoord: Daar is de tijd voor de beracha in de maand Tisjri aldaar. Toch wordt deze beracha slechts een maal per jaar gezegd. Als iemand deze beracha dus in Niesan op het noordelijk halfrond heeft gezegd en in Tisjri in Zuid-Afrika of Australië weer bloeiende bomen ziet, zegt men geen beracha meer.

Een Kabbalistisch uitstapje

Volgens de Kabbalisten moet de beracha over de bloeiende vruchtbomen specifiek in de maand Niesan worden uitgesproken en het liefst buiten de stad bij een veld met veel bloeiende bomen. Er moeten minimaal twee vruchtbomen staan en men probeert deze beracha met een quorum van minimaal tien man uit te spreken. Voor de beracha zegt men ‘lesjeem jichoed’ en ‘vihie noam’ en na de beracha deelt men drie munten uit voor tsedaka tot zielestijging van allerlei verdwaalde nesjommes (zielen) en spreekt Psalm 126 en nog enkele andere gebeden uit, waarna Kaddiesj deRabbanan volgt.

Reacties zijn gesloten.