Iraaks-Joodse kunstenaar exposeert op tientallen locaties in Amsterdam, Jeruzalem en Bagdad

Vanaf september is in Amsterdam, Jeruzalem en Bagdad een kunstroute te zien van de beeldend kunstenaar Joseph Sassoon Semah.  De Iraaks-Joodse kunstenaar woont in Amsterdam, groeide op in Israel en werd geboren in Irak. Zijn kunstmanifestatie ‘On Friendship/(Collateral Damage) III – The Third GaLUT: Baghdad, Jerusalem, Amsterdam’ is in Amsterdam op enkele tientallen locaties te bewonderen, waaronder op toplocaties als de Hermitage Amsterdam, het Rijksmuseum, het Goethe-Institut, het Hilton hotel, het Anne Frankhuis, Arti en het Joods Historisch Museum, maar ook in een moskee, een fietsenwinkel en een advocatenkantoor. Daarnaast is werk van Semah in het kader van dezelfde expositie ‘On Friendship/(Collateral Damage) III – The Third GaLUT: Baghdad, Jerusalem, Amsterdam’ te zien tijdens de kunstbiennale in Hutzot Hayotzer in Jeruzalem en voor de Meir Taweig synagoge in Bagdad.

Meir Tweig synagoge in Bagdad, 2018

Semah emigreerde als kind in 1950 van Irak naar Israel. In de tentoonstelling komt zijn band met Irak sterk tot uitdrukking. ‘On Friendship/(Collateral Damage) III – The Third GaLUT: Baghdad, Jerusalem, Amsterdam’  is een poëtische en kritische zoektocht naar de steden Amsterdam, Bagdad en Jerusalem. Deze bijzondere kunstmanifestatie gaat over twee onlosmakelijke grootheden: de dynamiek van de derde ballingschap en de evolutie van Gast naar Gastheer. De expositie in Bagdad vindt plaats voor de nog enige bestaande synagoge in de Iraakse hoofdstad, de Meir Tweig synagoge op de oostoever van de rivier de Eufraat. De synagoge wordt al jaren niet meer gebruikt; er zijn geen tien joden meer in Bagdad om sjoeldiensten te kunnen houden. Op een video uit de jaren 90 is te zien dat twaalf mannen bijeen komen voor de dienst op Rosj Hasjana.

Joseph Sassoon Semah ontwerpt voor de manifestatie 36 architecturale modellen op schaalgrootte van huizen, culturele instituties, synagogen, joodse begraafplaatsen in Bagdad van voor 1948, die refereren aan de rijke geschiedenis van zijn verloren gegane joodse Babylonische cultuur, en een nieuwe serie tekeningen. Hij vraagt het publiek opnieuw te kijken naar zijn eigen kunst, cultuur, tradities en identiteit.

Joseph Sassoon Semah is geboren in Bagdad (Irak, 1948) als één van de laatsten van de Babylonische joodse familielijn, de kleinzoon van chacham (opperrabbijn) Sasson Kadoori (1885-1971). Vanaf 1948, het jaar van de onafhankelijkheid van Israël, hebben de Iraakse joden het zwaar te verduren. Ongeveer 25 procent van de bevolking van Bagdad was joods. Tussen 1950-1952 werden 120.000 -130.000 leden van de joodse gemeenschap van Irak naar Israël getransporteerd. De ontheemde Bagdadi-joden werden gedwongen hun cultuur en bezit in het Midden-Oosten te verlaten. Ook Joseph Sassoon Semah werd in 1950 samen met zijn ouders ‘verplaatst’ naar de staat Israël. Zijn grootvader de Chacham Sassoon Kadoori weigerde Irak te verlaten en bleef tot zijn dood in Bagdad. Ervaringen in de Zesdaagse Oorlog (1967) en de Yom Kippur Oorlog (1973) deden Joseph Sassoon Semah besluiten Israël te verlaten: in deze context spreekt hij van een ‘zelfopgelegde ballingschap’.

Joseph Sassoon Semah spreekt van ‘architectuur in ballingschap’.  Als Babylonische jood die is geëmigreerd naar het Westen (Amsterdam) is hij onderdeel van GaLUT (Exile), een eindeloze cyclus van diaspora en terugkeer. Semah: “Je blijft altijd verlangen naar je geboorteland en zoekt een manier om je te verhouden tot je culturele erfenis en tradities. In Irak zelf is geen enkele herinnering meer aan de eens zo reusachtige joodse Babylonische gemeenschap. De Babylonische cultuur is driemaal vernietigd: in Irak, in Israël, maar ook in Europa speelt ze nauwelijks nog een rol. Alhoewel er geen joden meer leven in Irak en de Babylonische cultuur lang is ondergeschoven in Irak, Israël en in Europa, kan hun cultuur niet langer worden genegeerd. Een terugkeer naar de cultuur en identiteit die ze in Irak, Israël en Europa hebben verloren.”

Reacties zijn gesloten.