Parasja Wajétsé 5783

Rabbijn Shimon Evers

Bereesjiet/Genesis 28:10-32:3

Aartsmoeder Rachel

Een persoonlijke anekdote naar aanleiding van een zin uit deze parasja. Onze aartsvader Ja’akov moest vluchten voor zijn broer Esav. Hij vluchtte naar zijn oom Lawan, die in Charan woonde. Hij ging naar een bron waar de herders samen kwamen om het vee te drenken. Daar heeft hij voor het eerst zijn toekomstige vrouw ontmoet, Rachel de jongste dochter van Lawan, die als herderin werkte voor het vee van haar vader Lawan. Lawan heeft Ja’akov in huis genomen en Ja’akov is als herder voor Lawan gaan werken. Lawan stelde voor dat hij Ja’akov wil belonen en Ja’akov maakte de keuze om 7 jaar te gaan werken voor Lawan om te kunnen trouwen met de jongste dochter Lawan. De Torah omschrijft Rachel: “Rachel was mooi van gestalte en mooi van gelaat.”

Tekst op een matsewa (grafsteen)

Binnen het rabbinaat van het IPOR begeleid ik mensen met de tekst op een matsewa (een grafsteen). Het opstellen van de tekst en het bewerken van de tekst voor de steenhouwer, die geen Hebreeuws kan lezen. Iemand kwam naar mij toe met het verzoek om hem te helpen met de tekst op de matsewa van zijn schoonmoeder. Zijn schoonmoeder heette Rachel en hij wilde als tekst toevoegen in het Ivriet: “Rachel was mooi van gestalte en mooi van gelaat” Hij gaf een toelichting, mijn schoonmoeders wilde er altijd perfect uitzien, goed gekapt, verzorgde nagels, mooie kleren enz..                                              

Deze man kent mij goed en hoewel ik niets gezegd had, zag hij aan mijn lichaamstaal dat ik niet enthousiast was. Ik vond het niet zo’n compliment om iemands ijdelheid te onderstrepen op een grafsteen. Op een matsewa staan de naam en andere gegevens van de persoon en soms een toevoeging, waarin iets meer staat over de overledene. Dat zijn meestal mooie zinnen zoals “Een ideale vrouw, wie vindt die? Ver boven paarlen gaat haar waarde uit.”  Maar, om nu haar ijdelheid te benadrukken?? Ik was niet enthousiast.

Een levensles

De reactie van mijn gesprekspartner was voor mij een les voor het leven: Vraag goed door, waarom iemand iets wil! Soms zijn er diepere achtergronden, die pas na doorvragen duidelijk worden. Hij vertelde: Het klopt dat mijn schoonmoeder een ijdele vrouw was, maar er zat een veel diepere gedachte achter haar ijdelheid zoals zij dat zelf verwoord heeft: “Voor de oorlog was ik een mooie jonge vrouw. Ik heb de oorlog overleeft en de ellende van dichtbij meegemaakt. Toen heb ik besloten, als ik dit overleef dan ga ik mijn uiterste best doen om dezelfde mooie vrouw te blijven, die ik was voor de oorlog. Het zal ze niet lukken om mij kapot te maken!”

En dus, zei de schoonzoon, vind ik de tekst zeer toepasselijk: Rachel was mooi van gestalte en mooi van gelaat. Een tekst die duidt op een krachtige vrouw, die haar trots behouden heeft na de afschuwelijke jaren van de oorlog. En zo is de tekst ook op de matsewa gekomen.

En ik heb een belangrijke les geleerd, namelijk dat je goed moet doorvragen alvorens tot een eventueel oordeel te komen.

Reacties zijn gesloten.